هپاتیت C چیست؟

ويروس هپاتيت Cيك ويروس از گروه فلاويد ويروس ها است ،ويروس هپاتيت C درسلولهاي كبدي تكثير و به آنها آسيب مي رساند ،اين ويروس قابل انتقال از راه خون است .

ويروس هپاتيت Cدرسال 1989 شناسايي و درسال 1990 آزمايش خون جهت بررسي Ab ضدهپاتيت Cمعرفي گرديد.

محققين اعتقاد دارند كه ويروس HCV گونه هاي متعددي دارد وبه دليل تنوع ژنتيكي ،ويروس مي‌تواند از حفاظ سيستم ايمني ميزبان عبوركند وعفونتي مزمن را ايجاد نمايد.براساس مطالعات ژنتيكي ،ويروس داراي 6گونه وتعدادي زيرگونه است .

راههاي انتقال :

1-انتقال از راه خون :

اين ويروس درمحيط خارج از بدن ودرون خون خشك تا 3ماه زنده مي ماند ولي با جوشاندن در 100 درجه سانتيگراد به مدت 5دقيقه از بين مي رود.در حال حاضر تمام خونها از نظر انواع بيماريهاي عفوني از جمله هپاتيت C مورد بررسي قرار مي گيرند وتنها در صورت سالم بودن اجازه تزريق داده مي شود.

2-انتقال در بين معتادين به مواد مخدرتزريقي:

اعتياد به مواد مخدر تزريقي از علل مهم ابتلا به ويروس مي باشد .استفاده از سرنگ به صورت مشترك بين معتادان به مواد مخدر تزريقي يكي از راههاي انتقال هپاتيت C,B HIV,(ايدز) مي باشد.

3-خالكوبي :

انجام خالكوبي به جهت زيبائي چهره نظير خالكوبي ابرو يا Tattoing نيز يكي از راههاي انتقال ويروس مي باشد.

4-انتقال از راه تماس جنسي در خارج از چارچوب خانواده :

هپاتيت C بدنبال تماس جنسي درداخل خانواده شايع نيست آمارهاي موجود خطر كمتر از 5 درصد را نشان مي دهند (خيلي كمتر از خطر انتقال HIV وهپاتيت B)

تماس غشاها وپرده هاي مخاطي (مثل سطح چشم )باخون وساير ترشحات آلوده به خون (مثل بزاق )يكي از راههاي احتمالي انتقال بيماري است بايد دقت نمود تا درصورت بروز زخم هاي سطحي بر روي پوست آن را با چسب زخم محافظت كرد.

علائم ونشانه ها :

1-بي اشتهايي 2-خستگي مفرط 3-كوفتگي

4-استفراغ 5-دردشكم 6-تيره شدن ادرار 7-كم رنگ شدن مدفوع 8-اكثر بيمارن بدون علامت هستند.

تفاوتهاي HCV حاد ،مزمن ،بهبوديافته:

عفونت حاد:يعني آلودگي جديد با ويروس هپاتيت C كه منجر به بهبودي و يا عدم بهبودي شود.

عفونت مزمن :بهبودي حاصل نشود ومنجر به آسيب دائمي كبدگردد.

HCVبهبود يافته :بدين معني است كه دوره عفونت ويروس پايان يافته ويا بيمار به درمان ضدويروس پاسخ داده و ممكن است از بدن محوشده باشد.

هپاتيت Cوانتقال جنسي:

ويروس هپاتيت Cبه مقادير بسيار كم درمايع مني ، ترشحات واژن و بزاق وجود دارد .و به همين دليل خطر ابتلاء به دنبال تماس جنسي با فرد مبتلا به هپاتيت Cوجود دارد.اين خطر با طول مدت ازدواج ارتباط دارد.

خطر انتقال هپاتيت Cدر زندگي زناشوئي سالم زياد نيست بايد توجه داشت اگر تمايلي به بچه دار شدن وجود ندارد توصيه مي شود از كاندوم استفاده شود

هپاتيت Cوانتقال از مادر به نوزاد:

خطر انتقال عفونت ويروس هپاتيت C ازمادران آلوده به جنين بسيار زياد است .خطر ابتلا درهنگام تولد به دليل مخلوط شدن خون نوزاد ومادر وجود دارد .نوع زايمان (سزارين يا طبيعي)درميزان ابتلا نقشي ندارد.

مادراني كه آزمايش PCR آنها مثبت است به علت بالابودن عيار ويروس درخون ، خطر انتقال عفونت به نوزادان بيشتر است

نوزادان اين مادران با يد يك سال بعدازتولد HCV Ab برايشان چك شود تا ابتلاء ياعدم ابتلا به هپاتيت C درآنها مشخص شود.

**)بايد توجه داشت كه منعي جهت شيردهي اين مادران وجودنداردتنها بايد دقت شود هنگام زخم شدن پستان مادر خطر انتقال وجود دارد.

هپاتيت C از راههاي زير منتقل نمي شود:

1-دست دادن وبوسيدن فردآلوده

2-آشپزي كرن و دريك مكان غذا خوردن

3-معاشرت معمول درمحل كار ومنزل

4-درآغوش گرفتن مبتلايان

5-از راه هوا

6-شنا كردن در يك استخر

انسان تنها مخزن ويروس هپاتيت C است و تابحال مخزن حيواني شناخته نشده است

افراد درمعرض خطر :

1-وجودسابقه مثبت از نظر تزريق خون قبل از سال 1992(1374)

2-كاركنان حرفه پزشكي

3-وجوداختلالات رفتاري در روابط جنسي

4-تمام معتادان به مواد مخدر تزريقي

5-تمام همسران افراد آلوده به هپاتيت C

تشخيص هپاتيت C

تشخيص اين بيماري انجام آزمايش آنتي بادي ضدويروس به روش الايزا است درفردي كه اين آزمايش مثبت است بايد با استفاده از آزمايش دقيق تر ريبا يا بلات وجود بيماري را اثبات كرد.انجام آزمايش PCR جهت كليه مبتلايان توصيه مي شود چون آزمايشهاي كبدي ALT , AST دراين افراد مي تواند طبيعي باشد به اين دليل جهت بررسي فعاليت ويروس در همه بيماران انجام PCR ضروري است

پيشگيري :

مراقبت هاي لازم جهت پيشگيري از ابتلاي ديگران

1-از وسايلي نظير ناخن گير ،ريش تراش ومسواك به طور مشترك استفاده نكنيد

2-محلهاي آلوده به خون به صورت كامل ضدعفوني شوند

3-زخم هاي پوستي درافراد مبتلا بايد با زخم چسب پوشيده شوند

4-لازم است سرنگ مورداستفاده جهت تزريق دارو ها به شيوه مطمئن درسطح آشغال قرار گيرد.

5-هنگام تماس جنسي از كاندوم استفاده شود

توصيه مهم سازمان انتقال خون به مبتلايان اين است كه از اهداي خون خودداري نمايند

درمان :

تاًثير داروهاي ضد ويروس نظير اينترفرون به تنهايي يا همراه با ريباويرين دردرمان هپاتيت C مزمن ثابت شده است .

حدود 25 تا 30 درصد موارد با اينترفرون پاسخ مناسب داده و اين حالت با طبيعي شدن آنزيم هاي كبدي وازبين رفتن ويروس در خون يعني PCR منفي مشخص مي شود

ريباويرين نميتواند بيماري را به طور كامل ريشه كن كند ولي اثراينترفرون را تقويت مي نمايد به اين دليل به تنهايي استفاده نمي شود.

بايد توجه داشت كه در بسياري از بيماران عوارض هپاتيت C كه همان تنبلي كبد و سرطان كبد است هرگز به وجود نمي آيد به همين دليل همه بيماران نيازبه درمان ندارند.

علاوه بر درمان ضدويروسي ، درمان موجود ديگر پيوند كبداست كه بيمارانيكه دچار آسيب عمده كبدي هستند نامزد انجام پيوند مي باشند

درچه مواردي احتمال جواب به درمان كم است ؟

درمقادير بالاي ويروس احتمال جواب به درمان كم است همچنين ژنوتيپ ويروس درپاسخ به درمان مؤثر است.مثلاً درآلودگي با ژنوتيپ HCV1 احتمال جواب به درمان كم است

هپاتيت C ورژيم غذايي :

آنچه دراين زمينه مهم است تعيين شدت بيماري كبدي است كه بايد از رژيم هاي غذايي سخت دور شود

درصورت شديد بودن بيماري كبدي بايد از مصرف زياد مواد گوشتي خصوصاً گوشت قرمز خودداري كرد و به جاي آن از گوشت سفيد ماهي ،مرغ وپروتئين گياهي استفاده نمود .مصرف سبزيجات وميوه هاي تازه بسيار مفيداست .ازمصرف غذاهاي دودي كه داراي نيترات هستند مانند كالباس ،سوسيس ويا از مصرف افزودني هاي شيميايي خوراكي بايد خودداري كرد اصولاً از پرخوري وچاقي بايد دوري كرد .مصرف روزانه يك قاشق مربا خوري عسل ويا 2عدد خرما نيز مفيد است.